HIV ΛΟΙΜΩΞΗ

Α. Γενικές πληροφορίες

Από τη στιγμή της πρώτης εμφάνισής του πριν 40 και πλέον χρόνια, ο ιός HIV εξακολουθεί να αποτελεί μία πρόκληση για την παγκόσμια κοινότητα.

Το καλοκαίρι του 1981 αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ το σύνδρομο της επίκτητης ανοσοανεπάρκειας (AIDS) καθώς νέοι ομοφυλόφιλοι άνδρες πέθαιναν από διάφορες ευκαιριακές λοιμώξεις τις οποίες θα έπρεπε να έχει καταπολεμήσει το ανοσοποιητικό τους σύστημα.

Η ίδια νόσος διαγνώστηκε και στην Ευρώπη το 1982 και καθώς πλήττονταν κυρίως ομοφυλόφιλοι άνδρες θεωρήθηκε αρχικά ότι επρόκειτο για μία νόσο που προέκυπτε ως αποτέλεσμα επιλογών τρόπου ζωής για αυτό και η πρώτη ονομασία στη νόσο είχε δοθεί ως GRID (Gay Related Immuno-Deficiency).

Αργότερα, επιδημιολογικά δεδομένα έδειξαν ότι επρόκειτο για μια λοιμώδη νόσο η οποία μεταδιδόταν μέσω αίματος, σπέρματος και από τη μητέρα στο νεογνό κατά τη διάρκεια του τοκετού και του θηλασμού αλλάζοντας την επικρατούσα άποψη.

Η απομόνωση του ιού έγινε το 1984 και το οριστικό όνομα δόθηκε το 1986 από την ICTV (International Committee of the Taxonomy of Viruses).

Τα κύτταρα-στόχοι του ιού είναι τα CD4+ T λεμφοκύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος τα οποία είναι ένας τύπος λευκών αιμοσφαιρίων που προστατεύουν τον οργανισμό από διάφορων ειδών λοιμώξεις που προκαλούν ιοί, βακτήρια ή μύκητες.

Ο ιός προσδένεται σε ειδικούς υποδοχείς πάνω στην επιφάνεια του CD4+ κυττάρου και εισέρχεται στο εσωτερικό του όπου λαμβάνει χώρα η αντίστροφη μεταγραφή του RNA του, η ενσωμάτωση στο γονιδίωμα του κυττάρου, ο πολλαπλασιαμός και τέλος η συγκρότηση νέων ιικών σωματίων τα οποία εξέρχονται μολύνοντας νέα κύτταρα. Λέγεται ότι κατά την οξεία φάση της HIV λοίμωξης, από ένα μολυσμένο CD4+ κύτταρο μπορούν να παραχθούν 10.000 νέα ιικά σωμάτια αυξάνοντας κατακόρυφα το ρυθμό μόλυνσης νέων κυττάρων.

Η ταυτοποίηση του ιού HIV έδωσε τη δυνατότητα ανάπτυξης του πρώτου τεστ ανίχνευσης στο αίμα, παρέχοντας στις τράπεζες αίματος ένα σημαντικό εργαλείο για την ασφάλεια των μεταγγίσεων όταν μέχρι εκείνη τη στιγμή η ομοφυλοφιλία ήταν από μόνη της λόγος απόρριψης του υποψήφιου αιμοδότη.

Το 1987 εισάγεται η χρήση του φαρμάκου ΑΖΤ ως πρώτη αγωγή κατά του HIV ακολουθούμενο από το DDI δύο χρόνια αργότερα ενώ το 1996 εισάγεται για πρώτη φορά η HAART η οποία αν και ήταν πολύπλοκη και δύσκολη στην τήρησή της εντούτοις είχε εντυπωσιακά αποτελέσματα αφού κατάφερε να μετατρέψει το AIDS από μία θανατηφόρο και τρομακτική νόσο σε μία χρόνια και διαχειρίσιμη λοίμωξη. Σήμερα, μισό αιώνα μετά, η ανάπτυξη φαρμάκων νέας γενιάς έχει βοηθήσει σημαντικά τόσο στην καταπολέμηση και τον περιορισμό της διασποράς του ιού όσο και στην παροχή μιας καλύτερης ποιότητας ζωής των ατόμων με HIV.

Β. Εργαστηριακή διάγνωση της HIV λοίμωξης

Στο Εθνικό Κέντρο Αναφοράς Ρετροϊών διενεργούνται όλες οι ειδικές εξετάσεις για την ανίχνευση, επιβεβαίωση, παρακολούθηση της HIV λοίμωξης και έλεγχο της αποτελεσματικότητας της αντιρετροϊκής θεραπείας.