Α’ Εξάμηνο

Υποχρεωτικά

Επιδημιολογία-Μεθοδολογία Έρευνας Ι

Πηγές στοιχείων. Δείκτες συχνότητας νοσημάτων. Περιγραφική επιδημιολογία. Διαμόρφωση ερευνητικών υποθέσεων. Αρχές μη παρεμβατικών επιδημιολογικών ερευνών. Αρχές παρεμβατικών επιδημιολογικών ερευνών. Αιτιολογικοί δείκτες. Ερμηνεία αποτελεσμάτων, συγχυτικοί παράγοντες και συστηματικά σφάλματα.

Βιοστατιστική στην επιδημιολογική έρευνα Ι

Εισαγωγή σε στατιστικές έννοιες και μεθόδους ανάλυσης ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων στο χώρο της βιοιατρικής, όπως περιγραφική στατιστική, σύνταξη πινάκων και γραφημάτων, έλεγχος υποθέσεων με παραμετρικές και μη-παραμετρικές δοκιμασίες, γραμμική συσχέτιση, γραμμική εξάρτηση, λογαριθμιστική εξάρτηση, ανάλυση επιβίωσης, υπολογισμός μεγέθους δείγματος. Εισαγωγή στο στατιστικό πρόγραμμα SPSS.

Κλινική επιδημιολογία: πρόγνωση, διάγνωση, κλινικές δοκιμές

Αρχές και εφαρμογές της κλινικής επιδημιολογίας α) στη διαμόρφωση και αξιολόγηση της διαγνωστικής διαδικασίας, β) στον καθορισμό της πρόγνωσης των νοσημάτων και γ) στην αξιολόγηση των θεραπευτικών μέτρων/παρεμβάσεων. Ειδικότερα, για την αξιολόγηση των θεραπευτικών μέτρων/παρεμβάσεων, έμφαση θα δοθεί στην οργάνωση, διεξαγωγή, ανάλυση δεδομένων και ερμηνεία αποτελεσμάτων κλινικών δοκιμών.

Αρχές δημόσιας και κοινοτικής υγείας

Σχεδιασμός, εφαρμογή και αξιολόγηση επιστημονικά τεκμηριωμένων και οργανωμένων δραστηριοτήτων που αποσκοπούν στην πρόληψη χρόνιων και λοιμωδών νοσημάτων, στην προαγωγή της υγείας, στην αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής σε ένα υγιεινό, λειτουργικό και ασφαλές περιβάλλον. Εισαγωγή στη θεωρία κοινωνικών δικτύων και των εφαρμογών στην πρόληψη λοιμωδών νοσημάτων. Βασικά ζητήματα διεξαγωγής δειγματοληπτικών ερευνών με έμφαση στις τεχνικές τυχαίας δειγματοληψίας και τα στάδιά της και στην εκτίμηση ποσοστού μη-απόκρισης.

Βιοηθική και δεοντολογία στη βιοϊατρική έρευνα

Βασικές αρχές ηθικής στη βιοϊατρική έρευνα. Βιοηθική στις κλινικές δοκιμές, σε μελέτες γενετικής επιδημιολογίας καθώς και στις νέες τεχνολογίες (π.χ. εμβρυϊκά 4 βλαστοκύτταρα, γενετική μηχανική). Σύγχρονα ζητήματα βιοηθικής που ανακύπτουν σε διεθνή ερευνητικά πλαίσια.

Κατ’ επιλογήν υποχρεωτικά

Επιδημιολογία λοιμωδών νοσημάτων

Ειδικά θέματα μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων σε ανθρώπινους πληθυσμούς. Βασικές γνώσεις λοιμωδών νοσημάτων (βακτήρια, ιοί, παράσιτα, prions) , επιδημιολογική επιτήρηση, υγιεινή, εμβολιασμοί, βασικός αριθμός αναπαραγωγής, μοντέλα τμημάτων και στοχαστικά μοντέλα, οικολογία (σχέση ξενιστή-παράσιτου, μεταδοτικότητα-παθογένεια), ζωονόσοι, επιδημικές εκρήξεις και πανδημίες. Μελέτη επιλεγμένων παραδειγμάτων επιδημιών (π.χ. HIV, HCV, Ebola, Zika).

Επιδημιολογία χρόνιων νοσημάτων

Μεθοδολογία της επιδημιολογικής διερεύνησης χρόνιων μη μεταδοτικών νοσημάτων με έμφαση στα  καρδιαγγειακά νοσήματα, τις κακοήθεις νεοπλασίες και το σακχαρώδη διαβήτη. Σχεδιασμός και ερμηνεία επιδημιολογικών ερευνών που διενεργούνται για την περιγραφή της κατανομής, τον καθορισμό της φυσικής ιστορίας, την ανεύρεση της αιτιολογίας ή της θεραπείας των νοσημάτων αυτών. Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των διαθέσιμων  πηγών πληροφοριών για την επιδημιολογία των χρόνιων νοσημάτων.

B’ Εξάμηνο

Υποχρεωτικά

Επιδημιολογία-Μεθοδολογία Έρευνας  II

Σχεδιασμός, οργάνωση και διεξαγωγή επιδημιολογικής έρευνας: από τη θεωρία στην πράξη. Ειδικά θέματα δειγματοληψίας, επιλογή μαρτύρων και ομάδων ελέγχου. Διαχρονική παρακολούθηση και απώλειες. Ερμηνευτικά ζητήματα. Διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες στην παρουσίαση παρεμβατικών και μη παρεμβατικών επιδημιολογικών ερευνών. Αξιολόγηση επιδημιολογικής βιβλιογραφίας.

Βιοστατιστική στην επιδημιολογική έρευνα ΙΙ

Το μάθημα αποτελεί συνέχεια του αντίστοιχου μαθήματος του 1ου εξαμήνου και έχει πρακτικό προσανατολισμό με «hands-on» εξάσκηση στη χρήση των στατιστικών λογισμικών SPSS και Stata για ανάλυση βιοιατρικών δεδομένων. Οι φοιτητές θα ασκούνται στην ανάλυση δεδομένων με γραμμική και λογαριθμιστική εξάρτηση, καθώς και στην ανάλυση επιβίωσης (πίνακες επιβίωσης, καμπύλες Kaplan-Meier, Cox μοντέλο αναλογικών κινδύνων). Το μάθημα καλύπτει επίσης μια σύντομη εισαγωγή σε τεχνικές μείωσης δεδομένων (data reduction techniques) και μεθόδους ταξινόμησης (classification methods).

Συλλογή, καταχώρηση και αξιοποίηση βιοϊατρικών δεδομένων

Θέματα συλλογής, καταχώρησης και επεξεργασίας δεδομένων. Αρχές και διαχείριση ηλεκτρονικών βάσεων δεδομένων, τρόποι αναζήτησης και δημιουργία ερωτημάτων. Διαθέσιμες στο διαδίκτυο βάσεις βιοϊατρικών δεδομένων: συγκριτική αξιολόγηση και χρησιμοποίηση στοιχείων. Προκλήσεις και αξιοποίηση «μεγάλων δεδομένων» (Big Data).

Σύνταξη ερευνητικού πρωτοκόλλου και επιστημονικής δημοσίευσης

Βασικές αρχές σύνταξης ερευνητικού πρωτοκόλλου, επιστημονικής δημοσίευσης και διδακτορικής διατριβής. Βασικές ενότητες, σύνταξη και υποβολή. Είδη επιστημονικών δημοσιεύσεων, επιλογή περιοδικού, απάντηση σε αξιολογήσεις. Αρχές συγγραφής διπλωματικών εργασιών και διδακτορικών διατριβών.

Συστηματική ανασκόπηση βιβλιογραφίας και μετα-ανάλυση δεδομένων

Μεθοδολογία συστηματικών ανασκοπήσεων και μετα-ανάλυσης. Αξιολόγηση της μεθοδολογίας και των μελετών που συλλέγονται προς μετα-ανάλυση. Ερμηνεία αποτελεσμάτων με αναφορά σε συγκεκριμένες μετα-αναλύσεις, ευρείας απήχησης.  Πρακτική εφαρμογή σε Η/Υ με χρήση εξειδικευμένων στατιστικών πακέτων. 

Επικοινωνία και διάχυση της πληροφορίας

Ανάπτυξη δεξιοτήτων που συνεπικουρούν τον ερευνητή να επικοινωνήσει αποτελεσματικότερα την έρευνά του με διαφορετικούς τρόπους και σε διαφορετικά ακροατήρια. Παρουσίαση ερευνητικής εργασίας, συγγραφή δελτίου τύπου, χρήση κοινωνικών δικτύων (twitter, facebook), διαφήμιση και μηνύματα δημόσιας υγείας, και συνέντευξη για εξασφάλιση χρηματοδότησης.

Κατ’ επιλογήν υποχρεωτικά

Μοριακή Επιδημιολογία

Εφαρμογές μεθόδων μοριακής επιδημιολογίας στη μελέτη επιδημιών και η σημασία των μεθόδων αυτών για τη δημόσια υγεία. Εξοικείωση με το αντικείμενο, το πεδίο εφαρμογών σε επιδημίες που προκαλούνται από παθογόνα, τα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικά που είναι δυνατόν να εκτιμηθούν.

Διατροφική Επιδημιολογία

Χρήση δεδομένων διατροφικής επιδημιολογίας διαθέσιμων στο διαδίκτυο για την αξιολόγηση οικολογικών συσχετίσεων με δείκτες υγείας. Μέθοδοι εκτίμησης της διατροφικής πρόσληψης. Ειδικά θέματα ανάλυσης διατροφικών επιδημιολογικών δεδομένων. Διατροφικά πρότυπα  και κλίμακες διατροφικής πρόσληψης. Επίδραση του σφάλματος μέτρησης στην εκτίμηση της συνήθους διατροφικής πρόσληψης και στην αξιολόγηση σχέσεων διατροφής και υγείας.

Γ’ Εξάμηνο

Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση των απαιτούμενων μαθημάτων των δύο πρώτων εξαμήνων, ο φοιτητής αναλαμβάνει την εκπόνηση μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας σε θέμα επιδημιολογικής έρευνας, υπό την εποπτεία τριμελούς επιτροπής με ένα βασικό επιβλέπον μέλος. Ο κατάλογος των θεμάτων συντάσσεται από τη ΣΕ με βάση δεδομένα που παρέχονται από διδάσκοντες, άλλα μέλη ΔΕΠ ή υπηρετούντες σε φορείς υγείας/δημόσιας υγείας, ή με βάση δεδομένα υγείας που είναι διαθέσιμα στο διαδίκτυο. Συμπεριλαμβάνονται, αφού αξιολογηθούν, προτάσεις από μεταπτυχιακούς φοιτητές που επιθυμούν να εκπονήσουν εργασία σε δεδομένα που είναι ήδη διαθέσιμα σε αυτούς ή που επιθυμούν να συλλέξουν. Επιπλέον της κατάθεσης του κειμένου της διπλωματικής, η εργασία παρουσιάζεται σε ανοικτό ακροατήριο και οι φοιτητές καλούνται να απαντήσουν ικανοποιητικά σε σχόλια και ερωτήσεις.